Hoewel Gom al langer met robotisering bezig was, kwam de ontwikkeling zes jaar geleden in een stroomversnelling. Geoffrey Nouws kreeg toen de opdracht zich verder te verdiepen in de mogelijkheden van robots in de schoonmaak. "Ik ben ontzettend veel beurzen afgelopen en heb allerlei robots bekeken. Op een beurs ziet alles er indrukwekkend uit, maar uiteindelijk wil je weten of zo'n machine ook echt werkt in een kantoor, school of zorginstelling."

Inmiddels is die vraag voor een belangrijk deel beantwoord. Bij Gom rijden ongeveer honderd robots rond, vooral voor vloeronderhoud. Wat begon als een verkenning van een nieuwe technologie is uitgegroeid tot een vast onderdeel van de dienstverlening.

Niet om mensen te vervangen

Volgens Nouws draait robotisering niet om het vervangen van medewerkers, maar om het opvangen van een structureel probleem in de sector: het groeiende personeelstekort.

"De arbeidsmarkt is krap, de vergrijzing neemt toe en de werkdruk is hoog. Robots kunnen juist helpen om dat gat deels op te vangen én om mensen langer gezond aan het werk te houden."

Gom ziet robotisering daarmee niet als vervanging van personeel, maar als noodzakelijke aanvulling om het werk überhaupt uitvoerbaar te houden in de toekomst.

Hij noemt het voorbeeld van een medewerker van 62 jaar die dagelijks grote oppervlakken moest stofzuigen. "Zij vroeg zich af of ze haar pensioen op deze manier zou halen. Inmiddels neemt een robotstofzuiger een groot deel van dat werk over. Ze houdt dezelfde uren, maar de fysieke belasting is veel lager."

De echte uitdaging

De techniek zelf blijkt daarbij vaak niet de grootste uitdaging. "Een robot aan het rijden krijgen lukt meestal wel. Het succes wordt bepaald door de mensen." In de praktijk merkte Gom dat medewerkers behoefte hadden aan veel meer begeleiding dan vooraf werd gedacht. Niet alleen bij het gebruik van de robots, maar ook bij de verandering die ermee gepaard gaat. Sommigen waren bang dat robots hun baan zouden overnemen. Anderen vonden het spannend om met de nieuwe technologie te werken of liepen tegen praktische problemen aan. Volgens Nouws zit de sleutel in luisteren en verbeteren.

"Als mensen aangeven dat iets niet werkt, moet je daar iets mee doen. Dan ontstaat er vertrouwen." Dat leverde soms verrassend praktische oplossingen op. Zo bleek het bijvullen van water voor bepaalde robots omslachtig. Op basis van feedback werd daarvoor een mobiele watervoorziening ontwikkeld.

Ook leidinggevenden spelen volgens hem een belangrijke rol. "Objectleiders, rayonleiders en klantmanagers moeten erin geloven. Als zij enthousiast zijn en laten zien hoe het werkt, ontstaat er draagvlak op de werkvloer." Dat de robots inmiddels echt onderdeel zijn van het werk, blijkt ook uit iets anders: op veel locaties kregen ze van medewerkers een eigen naam.

Kennis delen via NLrobotics

De ervaringen van de afgelopen jaren vormden voor Gom ook de aanleiding om zich aan te sluiten bij NLrobotics. Binnen dit netwerk werken bedrijven, onderwijsinstellingen en technologiepartners samen aan de ontwikkeling van robotica. Als eerste schoonmaakbedrijf treedt Gom toe als themapartner. "Wij hebben de afgelopen jaren veel geleerd. Niet alleen over techniek, maar ook over implementatie. Het is waardevol om die kennis te delen en tegelijkertijd weer nieuwe inzichten op te doen."

Volgens Nouws ontkomt de schoonmaakbranche er niet aan om zich verder te verdiepen in robotisering. "Veel bedrijven worden nu wakker en zien dat ze iets moeten met deze ontwikkeling. Dat is logisch, want de druk op de arbeidsmarkt wordt niet minder."

Kleine verbeteringen, grote impact

Hoewel vloeronderhoud momenteel de belangrijkste toepassing is, kijkt Gom al verder vooruit. Zo wordt gewerkt aan experimenten met humanoids en andere vormen van automatisering.

Nouws wordt daarbij vooral enthousiast van de kleine innovaties die ontstaan vanuit de praktijk. "Een mooi voorbeeld is een slimme schrobzuigrobot die nu een uitschuifbare arm heeft gekregen om ook de laatste centimeters langs een wand mee te nemen. Dat lijkt een detail, maar juist dat soort verbeteringen maken technologie nog bruikbaarder."

Hoe de schoonmaakbranche er over tien jaar uitziet, weet niemand. Wel is Nouws ervan overtuigd dat robotisering een steeds grotere rol gaat spelen. "De techniek ontwikkelt zich razendsnel. Maar uiteindelijk zijn het de mensen die bepalen of zo'n ontwikkeling slaagt."